اتصالات لوله
از نظر فنی، شیرهای صنعتی جزئی از اتصالات لوله می باشند، اما معمولا به طور جداگانه مورد بحث قرار می گیرند.
اتصالات لوله (به ویژه انواع غیر معمول) برای نصب و راه اندازی به پول، زمان، مواد و ابزار نیاز دارند و بخش مهمی از سیستم های لوله کشی صنعتی و لوله کشی خانگی هستند.
استانداردهای لوله و لوله کشی
طراحی و اجرای لوله کشی بر اساس استانداردهای مشخصی صورت می گیرد. این استانداردها توسط سازمانهای زیر مشخص می گردد:
ASME: انجمن مهندسین مکانیک آمریکا
A112.19.1 استانداردهای لوله کشی تجهیزات چدنی و فولادی
A112.19.2 استاندارد تجهیزات لوله کشی سرامیکی
ASTM بینالمللی: انجمن آمریکایی برای آزمایش متریال
API: موسسه نفت آمریکا
AWS: انجمن جوشکاری آمریکا
AWWA: انجمن کار آب آمریکا
MSS: انجمن استانداردسازی سازندگان
ANSI: موسسه استانداردهای ملی آمریکا
NFPA: انجمن ملی حفاظت از آتش
EJMA: انجمن گسترش سازندگان اتصالات
CGA: انجمن گاز فشرده
PCA: کد لوله کشی استرالیا
لوله ها باید مطابق با الزامات ابعادی زیر باشند:
ASME B36.10M: لوله فولادی فرفورژه جوش داده شده و بدون درز
ASME B36.19M: لوله فولادی ضد زنگ
ASME B31.3 2008: فرآیند لوله کشی
ASME B31.4 XXXX: لوله کشی برق
مواد سازنده لوله و اتصالات لوله
اصولا انتخاب لوله بر اساس موادی است که لوله با آن تولید می شود. مواد مورد استفاده برای ساخت لوله عبارتند از:
کربن (CS) و فولاد گالوانیزه
کربن استیل با تست ضربه (ITCS)
کربن استیل با دمای پایین (LTCS)
فولاد ضد زنگ (SS)
آهن چکش خوار
فولاد کروم مولیبدن (آلیاژی) (به طور کلی برای خدمات در دمای بالا استفاده می شود)
فلزات غیرآهنی (شامل مس ، اینکونل ، اینکولوی و مس نیکل )
غیر فلزی (شامل آکریلونیتریل بوتادین استایرن (ABS)، پلاستیک تقویت شده با الیاف (FRP)، پلی وینیل کلرید (PVC)، پلی وینیل کلرید کلردار (CPVC)، پلی اتیلن با چگالی بالا (HDPE) و شیشه سخت شده ؛
نکته: پلی بوتیلن اکنون در آمریکای شمالی به دلیل قابلیت اطمینان بسیار پایین، ممنوع است، اما استفاده می شود.
مواد سازنده اتصالات لوله کشی اغلب همان مواد به کار برده شده در لوله ای است که به آن متصل می گردد مانند مس، فولاد، پی وی سی، سی پی وی سی یا ای بی اس.
در صورت لزوم، هر ماده ای که توسط قوانین لوله کشی، بهداشتی یا ساختمانی مجاز است، ممکن است استفاده شود، اما باید با سایر مواد موجود در سیستم انتقال سیالات، دما، فشار داخل و خارج سیستم سازگار باشد. اتصالات برنجی یا برنزی در لوله کشی مسی رایج است.
مقاومت در برابر آتش، مقاومت در برابر زلزله، ناهمواری مکانیکی، مقاومت در برابر سرقت و سایر عوامل نیز بر انتخاب لوله و مواد اتصال تأثیر میگذارند.
نر و مادگی ( جنسیت )
معمولاً برای ایجاد اتصال، لوله وارد اتصالات لوله می شود. به رابطها یک جنسیت اختصاص داده میشود که به اختصار M یا F ( ماده یا نر ) نامیده میشود. مانند رابط ان پی تی ۳/۴ اینچ ماده ، که یک اتصال نر (در این مورد نیز NPT) متناظر با همان اندازه و استاندارد خواهد داشت.
انواع اتصالات لوله کشی رایج
در این بخش اتصالات لوله عمدتاً مورد استفاده در سیستمهای لولهکشی تحت فشار مورد بحث قرار میگیرد، اگرچه همپوشانی هایی با اتصالات لوله کشی سیستمهای کم فشار یا بدون فشار وجود دارد. در بخش های بعدی به بیان اتصالات تخصصی در حوزه لوله کشی فشار قوی خواهیم پرداخت:
آداپتور
آداپتورهای انبساط از انواع اتصالات لولهآداپتورهای انبساط
• آداپتورهای اتصال مکانیکی (MJ) از انواع اتصالات لوله کشیآداپتورهای اتصال مکانیکی (MJ)
آداپتورهای سر ستون از انواع اتصالات لولهآداپتورهای سر ستون
آداپتورهای فلنجی از انواع اتصالات در لوله کشیآداپتورهای فلنجی
قرقره های آداپتور در اتصالات لوله کشیقرقره های آداپتور یا قرقره های متقاطع
آداپتورهای تبدیل رزوه در انواع اتصالات لولهآداپتورهای تبدیل رزوه های NPT به BSP
انواع آداپتور
به طور کلی، آداپتور در لوله کشی، ۲ قسمت غیر مشابه را به هم متصل می کند. این اصطلاح معمولاً به:
اتصالاتی که لولههایی با جنس متفاوت را به هم متصل میکند، از جمله:
آداپتورهای انبساط که دارای یک بخش انعطاف پذیر برای جذب انبساط یا انقباض از دو لوله غیر مشابه هستند.
آداپتورهای اتصال مکانیکی (MJ) لوله پلی اتیلن را به لوله های دیگر متصل می کند.
آداپتورهای سر ستون که مانند آداپتورهای مفصل مکانیکی هستند اما حاوی یک حلقه پشتیبان فولادی ضد زنگ هستند تا یک مهر و موم مثبت را در برابر فلنج جفت نگه دارند.
آداپتورهای فلنجی که با همجوشی لب به لب به لوله پلی اتیلن متصل می شوند و اجازه می دهند لوله یا اتصالات فلنجی دیگری روی آن پیچ شود.
اتصالاتی که لوله هایی با قطرها، جنس ها یا رزوه های مختلف را به هم متصل می کند
قرقره های آداپتور (که به آن قرقره های متقاطع نیز می گویند) که در میدان های نفتی و کنترل فشار استفاده می شود، دارای قطرها، درجه بندی فشار یا طرح های مختلف در هر انتها هستند
آداپتورهایی برای تبدیل رزوه های لوله NPT به BSP در دسترس هستند
اتصالاتی که لوله های رزوه ای و غیر رزوه ای را به هم متصل می کند