سیکل تبرید تراکمی بهعنوان یکی از پرکاربردترین سیستمهای سرمایشی در انواع چیلر، سردخانه، اسپیلت، یخچال فروشگاهی، صنعتی و خانگی، استفاده میشود. شیر انبساط ترموستاتیکی بیشتر روی تنظیم جریان مبرد تأکید دارد؛ این شیر با تنظیم جریان مبرد عبوری، مناسبترین فشار را برای اواپراتور تأمین میکند. همانطور که میدانیم، سیکل تبرید چهار جزء اصلی دارد: کمپرسور، کندانسور، اواپراتور و دستگاه انبساط.
در سیستمهای خانگی کوچک معمولاً به جای شیر انبساط از لولهی مویین استفاده میشود؛ ولی در سیستمهای بزرگتر مانند سیستمهای تبرید صنعتی، تهویهی هوا در ابعاد بزرگ و تهویهی مرکزی ساختمانها از شیر انبساط ترموستاتیک استفاده میشود.
وظیفهی دستگاه انبساط، کاهش فشار مبرد است و قبل از اواپراتور قرار میگیرد.
دستگاههای انبساط سه زیرگروه کلی دارند:
1. لولهی مویین
2. شیر انبساط ترموستاتیکی
3. شیر انبساط الکترونیکی
روش کار شیر انبساط ترموستاتیک
شیر انبساط حرارتی دو وظیفه دارد، کاهش فشار مبرد و تنظیم حجم مبرد.
فشار بسیار زیاد مبرد پس از ورود به شیر و عبور از یک روزنهی کوچک، پایین میآید. این روزنه حجم مبرد عبوری را کنترل میکند و قطر خودش نیز توسط یک فنر کنترل میشود.
حباب یا بالب حرارتی شیر انبساط، در واقع یک محفظه با مقدار مشخصی از گاز است و نقش حسگر را دارد؛ این حباب که با یک لولهی نازک به شیر انبساط وصل شده، در فاصلهی چند سانتیمتریِ لولهی خروجی اواپراتور نصب میشود.
لولهی مخصوص با رسیدن به فنرِ تنظیمکننده، آن را فشرده میکند. این کار قطر اوریفیس شیر را افزایش داده و برای به تعادل رساندنِ دما، مبرد بیشتری را وارد اواپراتور میکند.
و برعکس، اگر مبرد در اواپراتور زیاد باشد، دمای مبرد خروجی از اواپراتور را پایینتر از حالت معمول میآورد (یعنی سوپر هیت را کم میکند). گاز داخل حباب حرارتی مایع شده و به حباب باز میگردد. این کار فشارِ روی فنر تنظیمکننده را کم میکند. سپس فنر قطر شیر را کم کرده، مبرد کمتری عبور میکند و دما دوباره متعادل میشود.